Kadınlarda idrar kaçırma hakkında sıkça sorulan sorular ve merak ettikleriniz bu sayfada … Daha fazlası için bizimle iletişime geçebilirsiniz

inkontinans“İnkontinans” bir kişinin idrarını isteğine bağlı olarak tutamaması ya da mesane kontrolünü sağlayamaması durumudur. Toplum içinde oldukça sık görülen bir sorun olmakla birlikte, idrar kaçırma doğal yaşlanma sürecinin bir parçası ya da sonucu değildir. Bu nedenle, eğer idrar kaçırıyorsanız bununla yaşamak zorunda değilsiniz! Tedavi seçeneklerini tartışmak için hekiminize başvurunuz.

inkontinansİdrar kaçırma, ya da tıbbi adıyla “üriner inkontinans”, bir kişinin idrarını isteğine bağlı olarak tutamaması durumudur. Oldukça sık görülen bir sorun olmakla birlikte, idrar kaçırma doğal yaşlanma sürecinin bir parçası ya da sonucu değildir. Bu nedenle, eğer idrar kaçırıyorsanız bununla yaşamak zorunda değilsiniz! Tedavi seçeneklerini tartışmak için hekiminize başvurunuz.

Devamını Oku

İdrar kaçırmanın farklı türleri vardır ve bunların tümü farklı belirtilere neden olur. En sık görülen üç idrar kaçırma türü şunlardır:

  • Stres tipi idrar kaçırma: Stres tipi idrar kaçırma, gülme, öksürme, hapşırma ya da karın içinde basınç artışına neden olan başka olaylar esnasında görülen idrar kaçırmaya denir. Kadınlarda, özellikle de doğum yapmış kadınlarda en sık görülen idrar kaçırma türü budur.
  • Sıkışma tipi idrar kaçırma: Sıkışma tipi idrar kaçırmada, hasta aniden çok şiddetli bir idrar yapma isteği duyar. Sıklıkla “sıkışma” hissi o kadar güçlüdür ki, hasta tuvalete yetişemez.
  • Karışık tip idrar kaçırma: Karışık tip idrar kaçıran hastalarda, her iki idrar kaçırma türünün özellikleri de birarada görülür.

Genç hastalarda daha sıklıkla belirli bir neden bulunabilirse de, daha ileri yaşlarda sıklıkla birçok neden birlikte bu duruma sebep olur.

Tüm kadınlar arasında idrar kaçırma sıklığı, ilk kaçırmanın görüldüğü andan itibaren değerlendirildiğinde %25 – %45 arasında değişmektedir ve idrar kaçırmanın sıklığı ve şiddeti yaşla birlikte artar. Ayrıca bu şikayet gebelikte de oldukça sık görülüp, gebe kadınların %30 – %60’ını etkilemektedir.

İdrar kaçırma için en bilinen risk faktörleri arasında doğum yapma, obezite, başka üriner semptomların varlığı ve fonksiyonel bozukluk bulunur. Çocukluk çağında idrar kaçıranlar, yüksek kafein alımı, diyabet, inme, depresyon, vaginal doğum yapmış olmak, epizyotomi, östrojen yetersizliği (menopoz) gibi başka durumların da idrar kaçırmaya katkısı bulunduğu öne sürülmüştür.

Kadınlarımızın birçoğu idrar kaçırma şikayeti olduğunu söylemekten çekindiği ya da utandığı için ve kadınlar arasında oldukça sık görülen bir tablo olduğundan, tüm kadınların idrar kaçırıp kaçırmadığının taranması gerekmektedir. Bu, özellikle çocuğu olan, idrar kaçırmaya neden olabilecek şeker hastalığı, nörolojik hastalık gibi sorunları olan ve 65 yaşın üzerindeki kadınlar için daha önemlidir.

Hastalara, idrar kaçırmanın taranması için şu soruların sorulması önerilmektedir:

  • Hiç idrar yapmak istemediğiniz halde kaçırdığınız olur mu?
  • Öksürdüğünüzde, güldüğünüzde ya da egzersiz yaptığınızda idrar kaçırır mısınız?
  • Tuvalete yetişmeye çalışırken idrar kaçırdığınız olur mu?
  • Kuru kalmak için ped, bez gibi şeyler kullandığınız oluyor mu?

Ayrıca, tarama amaçlı önceden hazırlanmış formlar da kullanılabilir.

  • idrar_taniMesane günlüğü
  • Pelvik muayene
  • Stres test (öksürük stres testi – öksürük testi)
  • İşeme sonrası kalan idrar miktarı 
  • İdrar kültürü
  • Pamuklu çubuk testi (mesane boynunun aşırı hareketliliği testi) (Q-tip testi)
  • Ürodinami 

Devamını Oku

degisiklikBazı yaşam tarzı değişiklikleri idrar kaçırma tedavisinde faydalı olabilirse de, kilo verme dışındaki yöntemlerin başarı oranları iyi kontrollü çalışmalarla araştırılmamıştır. Uygulanabilecek yöntemler arasında:

  • Günlük alınan sıvı miktarını azaltmak, özellikle de gece yatmadan birkaç saat önce daha az sıvı tüketmek
  • Semptomlarınızı şiddetlendiren alkol, kafein, baharatlı ya da asitli gıdalar gibi yiyecek ya da içecekleri azaltmak
  • Kilo fazlanız varsa kilo vermek
  • Şeker hastasıysanız, kan şekerinizi mümkün olduğu kadar normale yakın tutmak
  • Diüretikler denilen idrar söktürücü ilaçlardan kullanıyorsanız, bunların kullanımını kısıtlamak
  • İdrar kaçırmaya sebep olacak başka hastalıklarınız varsa bunların tedavisi için ilgili hekimlere başvurmak bulunmaktadır.

Ayrıca, şunları da yapabilirsiniz:

  • Mesanenin yeniden eğitilmesi: Önceden belirlenmiş bir plan çerçevesinde, örneğin her saat başı, tuvalete gidip mesanenizi boşaltın. İdrar yapma isteğiniz yoksa bile mutlaka tuvalete gidin. Buna alıştıktan sonra, gittikçe aralarını açarak, gene önceden belirlediğiniz aralıklarla düzenli olarak tuvalete giderek mesanenizi alıştırın. Zamanla tuvalet saatlerinin arasını 3 ya da 4 saate çıkarın.
  • Pelvik kas egzersizleri: Kegel egzersizleri adı verilen bu egzersizler, idrar kontrolünüze yardım edecektir. İlgili bölümde Kegel egzersizlerinin nasıl yapılacağını bulabilirsiniz.

İdrar kaçırmanın tedavisi, türlerine göre değişir. Temel olarak özetleyecek olursak, sıkışma tipi idrar kaçırmanın asıl tedavisi mesaneyi gevşeten ilaçlar, stres tipi idrar kaçırmanın asıl tedavisi ise mesaneye anatomik destek sağlayan ya da idrar çıkışını sağlayan dokulardaki hasarların onarılması yani cerrahi yöntemlerdir. Mesane kaslarını gevşetmek üzere elektrik stimülasyonu uygulamak ülkemizde sık kullanılan bir yöntem değildir.

İdrar kaçırmanın azaltılması için alınacak önlemler yerine getirildiğinde hala tedavi olmadıysanız, hekiminiz sizdeki idrar kaçırma türüne göre gerekli tedaviyi uygulayacaktır.

idrar_ilacSıkışma tipi idrar kaçırma ve aşırı aktif mesane durumlarında ilaçla tedavi mümkündür. İdrar kaçırmada farklı tip ilaçlar kullanılabilir. Bunlar hakkında detaylı bilgiyi hekiminizden alabilirsiniz. Bu ilaçlar arasında sık kullanılanlar oksibutinin, tolterodin, trospium, solifenazin ve benzerleri bulunmaktadır. Bazen dirençli durumlarda bu ilaçların birkaçının birlikte kullanılması gerekir. Bazen de bir ilaca cevap alınamadığı durumda başka bir gruba geçmek fayda sağlayabilir.

İdrar kaçırma tedavisinde kullanılan ilaçlarla bazı istenmeyen etkiler görülebilir. Bunlardan en sık görülenleri, ağız kuruluğu, kabızlık ve göğüste yanma hissidir.

Antimuskarinik – antikolinerjik ilaçlar, sıkışma tipi idrar kaçırmada en sık reçete edilen ilaçlardır. Mesane kapasitesini artırıp sıkışma hissini azaltrarak etki gösterirler. Ancak, sadece mesanede değil tüm vücutta etki ettiklerinden, kullanımlarını kısıtlayabilecek oranda belirgin istenmeyen etkileri vardır. Bunlar arasında tükrük salınımında azalma (ağız kuruluğu), kalp çarpıntısı, hatta bilişsel fonksiyonlarda azalma bulunabilir. Bu grup ilaçlar, mide retansiyonu olan ve kapalı açılı glokomu olan hastalarda kontrendikedir ve kesinlikle kullanılmamaları gerekir. Oksibutinin, tolterodin, fosterodin, solifenazin gibi ilaçlar, daha sonradan bulunan daha yeni kuşak ilaçlar olup yan etkileri daha azdır çünkü bu ilaçlar daha çok idrar kesesi üzerine etkilidir.

İdrar kaçırmanın nedenlerinden biri olarak kadınlarda ileri yaşla birlikte östrojen yetersizliği oluşması gösterilmişse de ve menopoz sonrası dönemde östrojen tedavisi cinsel ilişki sırasında kuruluğa bağlı ağrı, tekrarlayan sistit ve vaginal / üretral atrofi ve inflamasyonu azaltabilirse de, yapılan büyük çalışmalarda, ağızdan östrojen tedavisinin gerçekte idrar kaçırmayı kötüleştirdiği gösterilmiştir. Lokal östrojen tedavisinin de idrar kaçırmanın giderilmesine yardımcı olup olmadığı belli değildir.

 

İdrar kaçırma olmadan sadece şiddetli idrar bulguları olduğunda (sıkışma hissi, sık idrara çıkma, gece tuvalete kalkma) bu duruma aşırı aktif mesane adı verilir. Bu durumda, ilaç tedavisi daha uygundur.

idrar_cerrahi_tedaviİdrar kaçırma tedavisinde cerrahinin yeri nedir ve cerrahi türü neye göre seçilir?

Stres tipi idrar kaçırmada, cerrahi, yaşlı kadınlar da dahil olmak üzere yüksek başarı oranları sunmaktadır.

Stres tipi idrar kaçırmada (yazının bundan sonraki kısmında SÜİ – stres üriner inkontinans olarak bahsedilecektir) vaginal ya da abdominal (karından) yapılan cerrahi seçenekleri tercih edilebilir. Vaginal yolla uygulanan ameliyatlarda, mesane boynunun yukarı asılmasını sağlayan, sling (askı) ameliyatları ve TOT (transobdurator tape) ameliyatı en popüler olanlar ve en sık uygulananlardır. Bununla birlikte, daha kısa sürdüğü, ameliyat sonrası hasta açısından daha kolay geçtiği ve başarı sonuçları da oldukça yüksek olduğundan, günümüzde en sık tercih edilen idrar kaçırma ameliyatları bunlardır. Ayrıca, vaginal ameliyatlar, aynı seansta başka bir işlem yapılacağında, sarkma düzeltileceğinde de tercih edilir. Karından uygulanan Burch kolposüspansiyon ve benzeri ameliyatlar ise, aynı zamanda başka bir karın ameliyatı yapılması gerektiğinde ya da vaginal yolla yapılan ameliyatlar başarısız olduğunda tercih edilir.

Aslında klasik bilgiler, karından bir kesi ile bir ameliyat gerektiğinde idrar kaçırma ameliyatını da aynı kesiden yapıp, ayrıca bir vaginal kesi olmasının önlenmesi şeklindeyse de, günümüzde cerrahların büyük çoğunluğu, karından yapılacak ameliyatı bitirip, idrar kaçırma için vagenden midüretral askı (sling) ameliyatı gerçekleştirmektedir. Çünkü, midüretral askı ameliyatları SÜİ için diğer cerrahi yöntemler kadar etkilidir, ancak daha kısa bir ameliyat süresine sahiptir ve belirli komplikasyonların riski bu işlemlerle daha düşüktür.

İdrar kaçırma ameliyatlarından sonra en sık sorulan soru, ilerleyen yaşla birlikte ya da menopoz sonrası şikayetlerin tekrar başlayıp başlamayacağıdır. Sarkmaların doğal seyri, şaşırtıcı biçimde, tüm kadınlarda ameliyattan sonra ilerleyici bir şekilde devam etmez. Veriler, menopoza kadar sarkmaların ilerlediğini, menopozdan sonra ise bazı kadınlarda ilerlerken bazılarında ise gerilediğini göstermektedir. Kilo vermek, sarkmada gerileme sağlamaz.

Amerika’da idrar kaçırma nedeniyle ameliyat olan kadınların yaklaşık %8,6’sının sekiz yıl içinde tekrar idrar kaçırma şikayeti ile ameliyat olması gerekmiştir.

Hastanın 70 – 75 yaş üzerinde olması, beden kitle indeksinin 30 kg/m2’nin üzerinde olması (aşırı kilolu olması), şeker hastalığının olması ya da önceden karışık tip idrar kaçırma olması gibi bazı durumlarda, ilk ameliyattan sonra tedavinin başarısız olup semptomların geçmemesi ihtimali yüksektir. Ayrıca ameliyatın başarı oranı seçilen ameliyat türüne de bağlıdır.

  • Askı (sling) ameliyatları ne demektir?
  • Askı (sling) ameliyatları kimlere uygulanamaz?
  • Askı ameliyatlarında hangi anestezi türü uygundur?
  • Askı (sling) ameliyatlarının olası komplikasyonları nelerdir?
  • Askı (sling) ameliyatından sonra nelere dikkat etmem gerekir?

Devamını Oku

Pelvik taban disfonksiyonu olan kadınlarda sarkma ve idrar kaçırma %15 – 80 oranında aynı anda bulunur. Bu durumlar sıklıkla birlikte bulunmasına karşın, bazen biri diğerinden daha hafif ya da daha şiddetli olabilir. Ayrıca, bazen biri ameliyat edildiğinde, diğerinin belirsiz olan semptomları belirgin hale gelebilir; örneğin, önceden idrar kaçırmayan ama sarkması olan kadınlar sarkma ameliyatı geçirdiklerinde idrarlarını tutamayabilirler. Bu nedenle, bu durumlardan biri için ameliyat planlandığında, diğeri de göz önüne alınmalı ve hastayı hem gereksiz ameliyatın risklerinden korumaya hem de tedaviyi eksik bırakmamaya yönelik dikkatli bir cerrahi seçimi yapılmalıdır. Karar, hastanın hedeflerine en yakın, en iyi anatomik düzeltmeyi sağlayacak ameliyat lehine verilmelidir.

kegel-egzersiz2Pelvik taban egzersizleri ne demektir?

İdrar yapma mekanizmasını kontrol eden, idrar kesesinin boynunu gevşetip kasan kaslar pelvik kaslardır (pelvik taban kasları). Vücuttaki tüm diğer kaslarda olabileceği gibi zamanla, özellikle doğum, geçirilen ameliyatlar ve yaşlanmanın etkisiyle gevşerler. İdrar kaçırma problemleri olan kadınlar, pelvik kas egzersizleri (Kegel egzersizleri) yaparak bu kaslarını güçlendirebilir ve idrar kaçırmanın önüne geçebilirler. Bu egzersizler, pelvik taban sarkmasını (rahim sarkması) da geciktirip ya da önleyebilir.
Pelvik taban egzersizleri nasıl yapılır? Öncelikle, hangi kasların sıkılaştırılması gerektiğinin anlaşılabilmesi gereklidir.

Devamını Oku

7,868 toplam görüntüleme, 1 (bugün)

Yorum gönder

Eposta adresiniz yayınlanmayacak.

Çözümü giriniz *